|
|
Tasarım
Tasarım, genellikle uygulamalı sanatlar ve görsel sanatlar, mühendislik, mimari ve diğer yaratıcı işler çerçevesinde ele alınır. Hem bir isim hem bir fiil (tasarlamak) olarak kullanılır. Tasarlamak, yeni bir obje (makine, bina, ürün vb.) için bir plan yaratma ve geliştirme sürecine işaret eder. Tasarı ise hem son plan veya taslak (bir çizim, modelleme vb.); ya da bir plan veya taslağın sonucu (üretilen bir obje) için kullanılır.
Fakat günümüzde tasarımın birçok alanı vardır. Görsel sanatlar içinde en bilinenlerinden grafik tasarım olmak üzere, mimari, mühendislik, endüstriyel tasarım ve moda tasarımını örnek gösterebiliriz.
554 sayılı KHK uyarınca bir tasarım ürününün korunabilmesi için öncelikle tescil edilmesi gerekmektedir. Tescil, korumanın ön şartıdır. Haksız rekabete ilişkin hükümler tescil edilmemiş tasarımlar bakımından sınırlı bir koruma sağlıyor olsa da 554 sayılı KHK da öngörülen endüstriyel tasarım korumasının elde edilebilmesi için tescil şarttır.
Endüstriyel tasarım tescili ile tescile bağlanan hakların kullanılması mümkün olacaktır. Tescil sayesinde endüstriyel tasarımın aynısı veya benzerinin tasarımın koruma altında olduğu süre boyunca üçüncü kişiler tarafından kullanılması engellenebilir. Direkt olarak üretim yapmayan tasarımcıların da lisans hakkı veya tasarım hakkını devretme yoluyla fikir ürünlerini, gelir getiren bir araç haline getirmeleri mümkündür.
Gerçekten özgün bir tasarımın korunması ile emek ve fikir hırsızlığı önlenecek, emek ürünü tasarımları üretmek veya satmak isteyen kişiler tasarımcının hakkını vermek ve emeğin ücretsiz olmadığını anlayacaktır. Bu da yeni tasarlama faaliyetlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olacaktır.
|